Choć termin „pielęgniarka” nie jest jednoznaczny, to intuicyjnie każdy wie, o kogo chodzi. Pielęgniarka to zawodowa opiekunka chorych i asystentka lekarza w najrozmaitszych zabiegach, czyli, innymi słowy, osoba przygotowana specjalistycznie w zakresie pielęgniarstwa ogólnego.
Są różne odmiany pielęgniarstwa, związane z działami medycyny lub zakresem działania wykraczające poza medycynę. Np. pielęgniarka społeczna w swojej działalności skupia się na zachowaniu zdrowia, zapobieganiu chorobom i inwalidztwu, opiece nad obłożnie i przewlekle chorymi w domu, szczególnie uwzględniając opiekę nad niemowlęciem, kobietą w ciąży, matką karmiącą, człowiekiem starym i niedołężnym.
Predyspozycje
Predyspozycje pielęgniarki to głównie cechy charakteru. Po pierwsze więc cierpliwość, opiekuńczość, otwartość i wrażliwość na potrzeby i cierpienia innych, a także coś w rodzaju instynktu. Niezależnie od wiedzy medycznej, pielęgniarka musi też być osobą sprawną, zdecydowaną, rezolutną i odporną na stres oraz ciężką pracę fizyczną. Powinna też być osobą dyspozycyjną.
Dawniej i dziś
Ten zawód był kiedyś uprawiany wyłącznie przez siostry zakonne, które reguły zobowiązywały do poświęceń i służby innym. Dziś pielęgniarka jest zawodem świeckim. Jednak misja i służba w tym zawodzie pozostały.
Niezależnie od tego, stopniowo podnoszą się wymagania w tej profesji. Chodzi przede wszystkim o wiedzę medyczną, ale i nowe umiejętności, szczególnie obsługę skomplikowanych urządzeń medycznych.
Status społeczny
Pozycja społeczna pielęgniarki w wymiarze finansowym nie należy do najwyższych. Pielęgniarka jest natomiast bardziej szanowana w sensie prestiżowym. Niektórzy pracodawcy potrafią jednak docenić trudy tego zawodu, choć niezbyt często.
Jak zostać pielęgniarką?
Są tu dwie drogi dla absolwentki lub absolwenta liceum. Może ukończyć szkołę policealną pielęgniarek i położnych, jakich w kraju jest kilkanaście. Nauka w takich szkołach trwa dwa lata i kończy się egzaminem. Dopiero potem pielęgniarka zostaje przyjęta do placówki służby zdrowia, gdzie odbywa roczny staż podyplomowy (na poczet tego stażu zalicza się jej 6 miesięcy praktyki w szkole, dlatego faktycznie jej staż trwa wtedy 6 miesięcy). Po roku uzyskuje prawo do wykonywania zawodu.
Ale wobec dzisiejszych rosnących wymagań i rozszerzania funkcji zawodowych pielęgniarki również o wykonywanie niektórych zabiegów, warto pokusić się o studia na jednej z akademii medycznych lub w jednej ze szkół niepaństwowych.
Na studia w akademiach obowiązuje egzamin wstępny, co prawda łatwiejszy niż na medycynę, jednak kilkuetapowy. Po pierwsze, kandydat w większości wydziałów w Polsce musi spełniać pewne warunki wstępne, czyli mieć określoną średnią z matury. Potem przystępuje do egzaminu pisemnego, składającego się z testu z biologii i ekologii (lub wiedzy o społeczeństwie). Wreszcie, po zdaniu tego egzaminu, odbywa rozmowę kwalifikacyjną.
Studia trwają od 3 do 5 lat, w zależności od tego, jakim tytułem się kończą – licencjata czy magistra. Polegają głównie na nauce praktycznych umiejętności w ramach praktyk i stażów.
Studentów pielęgniarstwa obowiązuje zaliczenie takich przedmiotów, jak: podstawy pielęgniarstwa i badania fizykalne, genetyka i parazytologia, anatomia, fizjologia czy biochemia.
Przyszłe pielęgniarki i pielęgniarze (raczej nieliczni) uczą się też filozofii człowieka, psychologii, socjologii, pedagogiki oraz umiejętności informatycznych i statystycznych. Osobno potraktowano komunikację interpersonalną – problematykę niezwykle potrzebną współczesnej pielęgniarce.
Na roku II i III studiów pielęgniarskich studenci zapoznają się z podstawowymi przedmiotami specjalizacyjnymi: mikrobiologią wraz z wirusologią, patologią, farmakologią, chirurgią i pielęgniarstwem chirurgicznym, interną i pielęgniarstwem internistycznym oraz pediatrią i pielęgniarstwem pediatrycznym, a wreszcie rehabilitacją i pielęgnowaniem osób niepełnosprawnych.
Każdy student musi przebrnąć przez wszystkie dziedziny pielęgniarstwa, podobnie jak lekarz medycyny, po to, by potem, w trakcie specjalizacji i kursów kwalifikacyjnych, odwołać do swojej wiedzy. Dlatego poznaje też neurologię i pielęgniarstwo neurologiczne, położnictwo i pielęgniarstwo położnicze, intensywną opiekę medyczną i pielęgnowanie w stanach zagrożenia życia, a nawet psychiatrię i pielęgniarstwo psychiatryczne.
W większości szkół jest też gerontologia i pielęgniarstwo geriatryczne, podstawowa opieka zdrowotna i pielęgniarstwo środowiskowo-rodzinne (nowość ostatnich lat) oraz przedmioty wspomagające pielęgniarkę w ewentualnym późniejszym zarządzaniu placówką służby zdrowia (podstawy organizacji pracy pielęgniarstwa, zagadnienia prawne, polityka społeczna).
Oczywiście studia można też przedłużyć o kolejne dwa lata i uzyskać dyplom magistra.
Absolwent studiów zawodowych (z tytułem licencjata) posiada wiedzę z zakresu nauk medycznych, pielęgniarskich i społecznych oraz z otoczenia (filozofia i teoria pielęgniarstwa).
Gdzie do pracy?
Pielęgniarka lub pielęgniarz pracuje nie tylko w szpitalach czy klinikach. Jest zatrudniony głównie w podstawowej opiece zdrowotnej (przychodnie), w medycynie szkolnej i w medycynie pracy (firmy), a także w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych i w placówkach wyjątkowo trudnych – ośrodkach opieki paliatywno-hospicyjnej. Może też pracować w sanatoriach i jednostkach ratownictwa medycznego.
Oczywiście, zanim zacznie pracę jako pielęgniarka dyplomowana, musi zaliczyć staż i zdać egzamin uprawniający do wykonywania zawodu.
Obostrzenia w tym zakresie są znaczne. Jeśli pielęgniarz czy pielęgniarka przerwie pracę na dłużej niż 5 lat, musi odnowić prawo wykonywania zawodu, zdając stosowny egzamin.
Zarobki
Pielęgniarki należą, niestety, do pracowników najgorzej opłacanych. Przynajmniej w Polsce. Początki w tym zawodzie oznaczają pensje w granicach 700 zł, czasami, jeśli możliwe jest uzyskanie nadgodzin lub usług w domach pacjentów, może to być np. 1000 zł miesięcznie. Ale nie wszędzie tak jest. W prywatnej służbie zdrowia można zarobić znacznie więcej – z reguły między 1500 a 2 tys. zł. Całkiem nieźle, jak się okazuje, wynagradzane są pielęgniarki za granicą, np. w krajach skandynawskich lub we Włoszech, gdzie przyjmuje się również Polki. W przyszłości Polki będą mogły pracować swobodnie jako pielęgniarki na terytorium Unii Europejskiej. Oczywiście nie jest to sposób na stałą pracę, ale na dorywczą.
Niniejszy artykuł pochodzi z książki "Zawód z pasją", wydawnictwa PARK. Tu możesz zamówić książkę
Trochę... nieaktualne informacje, zawód pielęgniarki na dziń dzisiejszy można uzyskać tylko w systemie szkolnictwa wyższego tj studia licencjackie (3-letnie), oczywiście można kształcic się dalej chcąc uzyskać tytył magistra pielęgniarstwa ( 2